Kanker

Kanker

Gezonde levensstijl

Er is algemene overeenstemming dat levensstijl, inclusief voeding, invloed heeft op het risico op kanker. Hoe groot die invloed is, hangt echter in grote mate af van het specifiek soort kanker. Dat is wellicht deels te wijten aan het feit dat kanker niet één ziekte is; het gaat immers om verschillende vormen met verschillende etiologieën.

Het beste beschikbaar wetenschappelijk bewijs met betrekking tot dieet, voeding, lichaamsbeweging en kanker komt van het World Cancer Research Fund (WCRF). Het WCRF is een wereldwijde autoriteit op het gebied van kankerpreventieonderzoek in verband met levensstijl. 

Medio 2018 publiceerde WCRF een 10-puntenplan van gezonde levensstijlkeuzes die samen een enorme impact kunnen hebben op de kans dat mensen wel of geen kanker ontwikkelen. De richtlijnen zijn gebaseerd op een studie met meer dan 50 miljoen mensen (de grootste studie naar kanker ooit). Van die 50 miljoen mensen werd uiteindelijk bij 3,5 miljoen kanker vastgesteld. Volgens de WCRF-experts, tot slot, zijn er steeds meer aanwijzingen dat niet roken, een gezond gewicht behouden, gezond eten en drinken en meer bewegen allemaal helpen om het risico op kanker te verlagen (https://www.wcrf.org/dietandcancer).

Concreet zijn dit de 10 punten:

  1. Houd uw gewicht gezond. Houd uw gewicht binnen de gezonde grenzen en vermijd gewichtstoename op volwassen leeftijd. 
  2. Beweeg voldoende. Zorg ervoor dat je elke dag voldoende beweegt – loop meer en zit minder. Streef naar 150 minuten matig intensieve of 75 minuten intensieve lichaamsbeweging per week.
  3. Eet veel volkorenproducten, groenten, fruit en bonen. Zorg ervoor dan volkorenproducten, groenten, fruit en peulvruchten zoals bonen en linzen een belangrijk onderdeel zijn van uw dagelijkse voeding.
  4. Beperk fastfood. Door niet te veel bewerkte voedingsproducten met veel vet, zetmeel of suiker te eten, houd u uw  calorie-inname beter onder controle.
  5. Beperk rood en bewerkt vlees. Eet matige hoeveelheden rood vlees en weinig of geen bewerkt vlees.
  6. Beperk gesuikerde dranken. Drink vooral water en ongezoete dranken. 
  7. Beperk het gebruik van alcohol.
  8. Gebruik geen supplementen voor kankerpreventie. Probeer alleen door uw dagelijkse voeding aan uw voedingsbehoeften te voldoen.
  9. Voor moeders: geef uw baby indien mogelijk borstvoeding. Borstvoeding is goed voor zowel moeder als baby.
  10. Na de diagnose van kanker: volg indien mogelijk de bovenstaande aanbevelingen. Vraag uw arts wat voor u aangewezen is. 


Over het algemeen leggen deze richtlijnen de nadruk op een meer plantaardig eetpatroon. Plantaardige producten en eetpatronen bevatten doorgaans weinig verzadigde vetten en veel vezels, en hebben meestal een lage energiedichtheid, wat helpt om een gezond lichaamsgewicht te behouden. De lagere prevalentie van obesitas bij mensen die meer plantaardige producten eten, evenals de voedingseigenschappen van plantaardige voedingspatronen, komen overeen met de voedingsaanbevelingen die gericht zijn op een verlaging van het kankerrisico. 

Gezonde levensstijl en kanker

Overlevenden van kanker zijn mensen bij wie kanker is vastgesteld, inclusief degenen die van de ziekte zijn hersteld. De WCRF-experts zijn het erover eens dat de algemene aanbevelingen voor kankerpreventie ook relevant zijn voor overlevenden van kanker en bevelen aan dat deze mensen deze aanbevelingen zo veel mogelijk opvolgen zodra de behandeling is beëindigd (https://www.wcrf.org/dietandcancer).

Meer specifiek heeft het Expert Panel van het WCRF het wetenschappelijk bewijsmateriaal geëvalueerd voor het effect van levensstijlfactoren op de overleving en het toekomstige risico van borstkankerpatiënten. Borstkanker is de meest voorkomende kanker bij vrouwen. De incidentie van de ziekte is tussen 2008 en 2012 wereldwijd met 20 procent gestegen. Over het algemeen is de overlevingskans voor borstkanker verbeterd. De reden is tweeledig: (1) de meerderheid van de borstkankergevallen wordt gediagnosticeerd in een vroeger en lokaal stadium; (2) er zijn verbeterde behandelingen beschikbaar. 

Er zijn steeds meer aanwijzingen dat er verbanden bestaan tussen een betere prognose na borstkanker en verschillende levensstijlkeuzes. zoals  (https://www.wcrf.org/dietandcancer/breast-cancer-survivors):

  • een gezond lichaamsgewicht behouden
  • voldoende bewegen
  • voedingsproducten eten die vezels bevatten
  • voedingsproducten eten die soja bevatten
  • minder vet en in het bijzonder minder verzadigd vet eten


Volgens het WCRF bestaan er mogelijk verbanden tussen een betere prognose van borstkanker en 1) een gezond lichaamsgewicht, 2) voldoende lichaamsbeweging, 3) het eten van voedingsproducten die vezels bevatten, 4) het eten van voedingsproducten die soja bevatten en 5) een lagere inname van vet en in het bijzonder verzadigd vet.


Het World Cancer Research Fund (2018) concludeerde dat er mogelijk een verband bestaat tussen het consumeren van voedingsproducten op basis van soja en een betere prognose na borstkanker.


Indrukwekkende gegevens uit epidemiologische onderzoeken bij de mens tonen nu aan dat sojaproducten de prognose van borstkankerpatiënten niet verslechteren.

Een meta-analyse van 5 prospectieve studies (2 uit de VS en 3 uit China) met in totaal meer dan 11.000 vrouwen die borstkanker hadden gehad en werden opgevolgd gedurende een periode van 4 tot meer dan 7 jaar, toonde aan dat de consumptie van soja na de diagnose van de ziekte gepaard ging met een significante verlaging van het risico op recidief en mortaliteit. 

In de grootste studie (uitgevoerd in Shanghai) met meer dan 5.000 patiënten, die bijna vier jaar lang werden gevolgd, vertoonden vrouwen die de meeste soja-eiwitten innamen (<15,3 g/dag) een 30% lagere mortaliteit en incidentie van recidief dan vrouwen die minder soja innamen (≤ 5,3 g/dag). 

Het is belangrijk om op te merken dat het beschermende effect van sojaconsumptie wordt waargenomen bij zowel Aziatische als niet-Aziatische vrouwen. In de twee Amerikaanse studies met voornamelijk blanke vrouwen ging een hoge inname van soja ook gepaard met een betere prognose van borstkanker.

Deze studie bevestigt opnieuw dat de consumptie van sojavoeding volkomen veilig is voor vrouwen die worden geconfronteerd met borstkanker.

Referenties

 WCRF. Diet, Nutrition, Physical Activity and Cancer: a global perspective - The Third Expert Report. 2018. Washington, AICR.
Ref Type: Report

 Shu XO, Zheng Y, Gu K, Cai H, Zheng W. Soy food intake and breast cancer survival. JAMA 2009;302:2437-43.